Mengtips deel 2 - zijketencompressie
Mengtips Deel 2 - Onderwerp: Side-Chain en zijn toepassingen
Wat is sidechain-compressie?
Sidechain-compressie is een techniek die het signaal van het ene instrument of de ene stem gebruikt om een compressor op een ander signaal te triggeren. Het sidechain-signaal wordt gebruikt om de drempel van de compressor te bepalen en zo het effect ervan op het te comprimeren signaal te regelen.
Sidechain-compressie wordt vaak gebruikt bij muziekproductie om de dynamiek van instrumenten of stemmen te regelen en interessante geluidseffecten te creëren. Je kunt bijvoorbeeld het sidechain-signaal van een synthesizer gebruiken om de dynamiek van een basinstrument te regelen en zo een ‘pompend’ geluid te creëren. Sidechain-compressie kan ook worden gebruikt om het geluid van zang of andere instrumenten te veranderen en vorm te geven.
Om sidechain-compressie te gebruiken is meestal een compressor met een sidechain-functie nodig. Deze functie maakt het mogelijk om het sidechain-signaal toe te passen op de drempel van de compressor en zo het effect van de compressor op het te comprimeren signaal te regelen. De instellingen van de compressor, zoals attack, release en ratio, worden vervolgens gebruikt om het gewenste effect op het gecomprimeerde signaal te bereiken.
Er zijn veel manieren om side-chaining te gebruiken. Naast de al bekende technieken laten we nog een paar voorbeelden zien waar zijketencompressie nog goed voor kan zijn.
Vooral in de EDMArea, het pompeffect van een zijketenproces is weer heel modern geworden. Andere termen waaronder het proces bekend is, zijn onder meer: New York compressie of Opwaartse compressie. Nu komen we eerst bij de drie meest populaire mogelijke toepassingen.
Hoe stel ik een sidechain-compressor in?
Om sidechain-compressie in te stellen, zijn er een paar stappen waarmee u rekening moet houden:
Kies de compressor met sidechain-functie: Allereerst moet je een compressor met sidechain-functie kiezen. Dit kan een hardwarecompressor zijn of een plug-in voor Digital Audio Workstation (DAW).
Stel het te comprimeren signaal in: stel het signaal in dat u wilt comprimeren door het naar de ingang van de compressor te voeren. Dit kan bijvoorbeeld een basinstrument zijn of een vocale track.
Stel het sidechain-signaal in: stel het sidechain-signaal in dat de compressor activeert door het aan te sluiten op de sidechain-ingang van de compressor. Dit kan bijvoorbeeld een synthesizersignaal of een drumtrack zijn.
De drempel aanpassen: Pas de drempel van de compressor aan met behulp van het sidechain-signaal. De drempel bepaalt wanneer de compressor reageert op het signaal dat wordt gecomprimeerd en wanneer hij stopt met comprimeren.
Attack en Release aanpassen Pas de attack- en release-instellingen van de compressor aan om te bepalen hoe snel de compressor op het signaal reageert en hoe lang hij comprimeert. Deze instellingen zijn van invloed op de toonkarakteristieken van de compressor en kunnen worden gebruikt om het gewenste effect te creëren op het signaal dat wordt gecomprimeerd.
Ratio en make-up gain aanpassen: Pas de ratio-instelling van de compressor aan om te bepalen hoeveel het gecomprimeerde signaal wordt gecomprimeerd. Gebruik vervolgens de Make-up Gain om het volume van het gecomprimeerde signaal aan te passen en terug te brengen naar het oorspronkelijke niveau.
Het is belangrijk om de tijd te nemen om de instellingen van de compressor grondig te begrijpen en te testen om het gewenste effect op het gecomprimeerde signaal te bereiken. Het kan ook nuttig zijn om te verwijzen naar tutorials of andere bronnen voor een beter begrip van sidechain-compressie
Sidechain-compressie gebruikt in het basbereik
In muziekstijlen die hun oorsprong ‘in the box’ hebben, kun je een zeer dynamische en prominente bas creëren door gebruik te maken van side-chain-compressie. Hier wordt het bassignaal verteld (met behulp van de drempel) “vanaf deze luidheid/dynamische waarde” (afhankelijk van of u comprimeert naar RMS of piek), moet het bassignaal worden gecomprimeerd en dus de dynamiek ervan worden beperkt. Dit wordt in EDM vaak gebruikt voor de interactie tussen kick en baslijn. De kick wordt verzonden als een SC-signaal om de baslijn te verlagen wanneer de kick klinkt. Zo behoudt de kick zijn punch en gaat deze niet verloren in de baslijn.
Zijketencompressie als DeEsser
Iedereen kent dit handige hulpmiddel. Maar wat als je geen DeEsser bij de hand hebt? Dupliceer uw vocale track en leid deze NIET naar een uitgang. Deze track dient als ‘signaalgenerator’ voor je zelfgemaakte DeEsser. Nu schakel je naast de compressor een EQ in het hoorbare vocale spoor en stel je deze zo in dat deze werkt in het bereik tussen ongeveer 7-9 kHz. Voor de compressor wordt een verhouding van 1:3 aanbevolen. De overige parameters zijn een kwestie van smaak en moeten op het gehoor worden aangepast.
Scheid of scheid passages van elkaar
Een andere manier om side-chain te gebruiken is door het singal bij bepaalde passages te vertellen dat het andere singal zich moet terugtrekken. Met behulp van de drempelwaarderegeling, die op (RMS) moet worden gezet, vertel je de compressor dat deze pas bij een bepaalde dynamische waarde mag gaan werken. Dit is vooral handig voor instrumenten met dezelfde frequentierespons, zoals piano en gitaar. Met behulp van automatisering kunnen volledige zangtrajecten van een refrein meer “kracht” krijgen, en gedeelten ervan kunnen anders worden gecomprimeerd om ruimte te maken voor andere instrumenten of om andere instrumenten op bepaalde punten meer op de voorgrond te brengen.
Geneste zijketens
Ik heb een 3-way nesting geconstrueerd als sidechaining. Ik deed dit omdat ik enerzijds de kickdrum speel Mix wilde het beter doorkomen en aan de andere kant mijn eigen lichte “pompeffect” construeren tussen de sinusbas en synthbas om zo wat meer variatie binnen het drumstel te creëren.
Ik heb dit nesten als volgt gedaan:
Kickdrum als signaalgenerator
Hier kun je zien dat de kick dient als signaalgenerator voor de synthbas en de sinusbas. Ik schakelde het signaalniveau van post-fader naar pre-fader. Dit betekent dat het uitgangssignaal van de kick wordt getikt voor de volumefader.
Sinusbas als signaalgenerator
Hier dient de sinusbas als signaalgenerator voor de parallel gecomprimeerde synthbas. 
Instellingen zijketencompressor
Hier ziet u de bijbehorende instellingen voor de 3 zijketencompressoren. 
De hier gebruikte instellingen kunnen natuurlijk vrij worden gevarieerd, omdat ook hier geldt:
Goed is wat goed klinkt en bevalt.
Het is ook mogelijk om “zijketens” van effectkanalen te creëren. Dit is vooral interessant bij reverb en delay. Je zou een delay-signaal kunnen gebruiken als signaalgenerator voor een reverb. Als je dit combineert met een aanvaller op het reverbkanaal, kun je gemakkelijk hele gekke effecten tevoorschijn toveren. Er zijn hier geen grenzen aan de creativiteit. Veel plezier ermee Mixen en masteren.
